شاید اولین کسی  که تاویل را از نوع معنا و مدلول لفظی ندانسته ابن تیمیه باشد. علامه طباطبایی به این نظریه نزدیک شده و آن را با اصلاحاتی پذیرفته است. اما نکته مهم و متفاوت در نظریه علامه ره آن است که ایشان تاویل را در سه آیه ای که به تاویل قرآن مربوط است نه مصداق خارجی مادی بلکه مصداق متعالی و ملکوتی آیات دانسته که آیاتی مانند «انه فی ام الکتاب لدینا لعلی حکیم» و نیز «فی کتاب مکنون لایمسه الا المطهرون» می تواند اشاره به آن باشد. در حقیقت آن چه دیگر عرفای مسلمان در مورد بطن قائل اند و بطون آیات را معانی برتر قرآن می دانند که ولی الله با علم حضوری آن را می یابد علامه بر تاویل منطبق دانسته است. به سخن دیگر علامه همسو با جهت گیری عرفانی ولی متفاوت با آنها، بطن را از نوع معنا و مدلول لفظی دانسته و تاویل را از نوع حقیقت غیر مادی.

تاویل در 15 ایه از آیات قرآن تکرار شده است که سه مورد از آنها به تاویل آیات قرآن مربوط است. مقصود از تاویل آیات چیست/ مشهور قرآن شناسان تاویل را در مقابل تنزیل قرار می دهند و معنای ظاهر آیه را تنزیل و معنای غیر ظاهر را تاویل می دانند ولی نظریات دیگری نیز وجود دارد که در کتاب قرآن شناسی عدد آنها را به 14 نظریه رسانده است.