نویسنده کتاب در نظریه ای جدید که باید آن را در تاریخ فقه بی سابقه دانست اجرای احکام اسلامی توسط حکومت دینی را در صورتی که اکثریت مردم با آن موافق نباشند نامشروع دانسته است. در این نوشتار این مدعا مورد بررسی و نقد اجمالی قرار گرفته است.

صلاحیت زنان برای تصدی مناصب عالی رتبه سیاسی از مسائل مهم اندیشه سیاسی اسلام است. در این نوشتار این بحث از نظر فقهی بررسی شده است. صاحب «دراسات فی ولایت الفقیه» بر عدم مشروعیت این امر اصرار داشته و روایات فراوانی را برای این منظور جمع آوری کرده است. از آنجا که ما پیش از این، این روایات را در بحث قضاوت زن مورد بررسی قرار داده ایم در این مقاله با اشاره از آنها گذشته وتنها نقدهای خود را بر استدلال های مطرح شده ذکر کرده ایم. بر اساس این نوشتار دلیل کافی برای نفی مشروعیت تصدی این مناصب- لااقل در زمان ما- وجود ندارد و تنها مانع برای تصدی اصل عملی است که در صورت مناقشه در آن و یا پذیرفتن دلیل لفظی مخالف این مانع هم برطرف می گردد.

کتاب حکومت دینی و حقوق انسان که پاسخ های آیت الله منتظری به سوالات تعدادی از شاگردان خود است حاوی نکات مهمی در بحث اندیشه سیاسی و حقوق اجتماعی و سیاسی انسان از دیدگاه اسلام است. از آنجا که دیدگاه های اصلی مطرح شده در این کتاب بعضا عدول از نظریه ای است که ایشان در طول سالیان طولانی به تنقیح و تدوین آن همت گماشته است تحلیل این دیدگاه ها از اهمیت خاصی برخوردار است. در این نوشتار و توشتارهای یعدی نگاهی نقادانه و کوتاه به مسائل مربوط به اندیشه سیاسی که در این کتاب آمده خواهیم داشت انشاء اله

در این نوشتار استدلال کسانی که به مقبوله عمر بن حنظله برای اثبات شرط بودن اجتهاد برای قاضی تمسک کرده اند مطرح شده و این استدلال مشروحا مورد مناقشه قرار گرفته است. این بحث  در مهرماه 1390 در حوزه علمیه امام خمینی تهران ارائه گردیده است.

این مقاله به بررسی صلاحیت یا عدم صلاحیت زنان برای قضاوت از منظر فقه شیعه پرداخته است. برای اظهار نظر در مسائلی از این قبیل که رویکرد غربی و غربگرایانه به یکی از دو طرف بحث گرایش دارد باید کاملا هشیار بود تا تحت تاثیر این گرایش ها قرار نگیریم و منابع دینی را بسوی خواسته خود سوق ندهیم. ولی این توجه نباید ما را بسوی احتیاطی بدون مبنا بکشاند و ترس افتادن به دام گرایشات نوگرایانه ما را از فهم صحیح و از روی تامل بازدارد. در این مقاله سعی شده است مساله از منظر منابع فقهی مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.

در این نوشتار با بررسی و نقد سایر استدلال های ارائه شده برای شرط بودن اچتهاد برای قاضی استدلال های نظریه جواز قضاوت برای غیر مجتهد مطرح شده و با مناقشه در برخی از استدلال های معروف، ادله دیگری در دفاع از این نظریه مطرح شده است. این مبحث در مهرماه و آبان ماه سال 1390 در حوزه علمیه امام خمینی تهران تقریر شده است.

این نکات حاصل بحث و گفتگویی است که در کلاس درس معارف اسلامی در دانشکده فنی دانشگاه تهران در آذرماه 1390 صورت گرفته است.

دانشجویان محترم پس از ثبت نام، با کلیک بر روی این قسمت به صفحه درج مقالات وارد شوند.  پس از آن، با استفاده از گزینۀ «ایجاد مقاله» عنوان مطلب خود را درج کرده و اصل مطلب را در قسمت اصلی قرار دهند و پس از پایان کار، گزینۀ «انتشار» را در پایین صفحه انتخاب  نمایند. با تشکر

مقالات فقهی حکم برخورد با مرتدین و منکران ضروری

یکی از مباحث مهم در علوم قرآن که نقش مهمی در تفسیر آیات این کتاب الهی دارد پذیرش یا عدم پذیرش وجود لایه های عمیق تری از معنا برای آیات قرآن فراتر از چیزی که از ظاهر ایات فهمیده می شود. اصل وجود بطن برای آیات مورد انکار کسی نیست ولی تفسیر از بطن بسیار متفاوت است برخی آن را همان معنای ظاهری آیات و برخی لوازم معنای ظاهری و برخی هم آن را اشاره به حقایق متعالی قرآن دانسته اند در این مبحث بررسی کوتاهی در مورد این مساله خواهیم داشت.

مقالات تاویل در قرآن

مقالات بررسی فقهی احکام پوشش و نگاه

مقالات بررسی فقهی ولایت پدر و جد بر ازدواج دختر صغیر و بالغ

 آیت الله بروجردی ره راویان شیعه را از آغاز تا زمان غیبت در 12 طبقه دسته بندی کرده است. این طبقه بندی مورد پذیرش دانشمندان قرار گرفته است. فهرست ضمیمه شامل راویان معتبر شیعه از طبقه چهارم یعنی زمان امام باقر ع و امام صادق ع تا عصر غیبت است.

 هر چند اندیشۀ لزوم مراجعه به قرآن برای تفسیر قرآن سابقۀ طولانی دارد ولی کسی که توانسته است این ایده را به عنوان یک نظریۀ منسجم و قابل عرضه و مستدل ارائه کند برای اولین بار شخصیت عظیم الشان عالم تشیع مرحوم علامه طباطبایی است. در این نوشتار  این نظریه که در تفسیر المیزان و کتاب قرآن در اسلام بیان شده و نقدهایی که در کتاب مکاتب تفسیری بر این نظریه شده مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. 

دریافت فایل

در میان راویان ثقه ای که روایاتشان معتبر است گروهی از وابستگان به فرقه ها و نحله های غیر شیعه مانند واقفیه و فطحیه وجود دارند. اسامی این گروه که توسط حضرت آیت الله شبیری زنجانی دام ظله تهیه و در اختیار شرکت کنندگان در درس درایه ایشان(سال 56 شمسی - قم) قرار گرفته در این فهرست دیده می شود.

در این درسنامه مفاهیم اساسی علم اصول با شیوه ای جدید دسته بندی و تدوین شده است. منبع اصلی درسنامه حلقه دوم و حلقۀ سوم کتاب حلقات فی علم الاصول شهید صدر می باشد. (اصل مطالب از حلقه دوم و توضیح ها غالبا از حلقه سوم انتخاب شده). این درسنامه می تواند به عنوان کتاب کمک درسی برای طلابی که به تحصیل رسائل و کفایه اشتغال دارند و نیز برای مراجعه سریع به مباحث علم اصول مورد استفاده قرار گیرد.

دریافت فایل

این درسنامه برای درس آشنایی با مبانی عرفان نظری تهیه شده که در دوره کارشناسی ارشد رشته های مدرسی معارف اسلامی دانشگاه ها تدریس می شود.

 در این نوشتار دستورات و هدایت های قرآنی که در آیات قرآن کریم از آغاز تا سوره یوسف ذکر شده ارائه گشته است.

این نوشتار که به عنوان درسنامه درس آشنایی با حقوق سیاسی و اجتماعی انسان در اسلام برای دوره کارشناسی ارشد رشته مدرسی معارف اسلامی تهیه و در دانشکده الهیات دانشکده الهیات دانشگاه تهران و نیز تربیت مدرس دانشگاه قم ارائه شده  مروری است به برخی حقوق اجتماعی و سیاسی انسان در اندیشه اسلامی.

در بخش اول درسنامه نگاهی به پیشینۀ خاستگاه حقوق انسان در یونان باستان و سیر تحول آن در اندیشه غربی شده و دو نگاه متفاوت در میان اندیشمندان مسلمان به این مساله نیز مطرح شده است. در بخش دوم به مسائلی هم چون کرامت انسان و عدالت نگاه شده است.

در بخش سوم تلقی متفکران و نویسندگان به مساله حقوق بشر به چهار گونۀ: لائیک، نو گرا، سنتی و اصولگرا دسته بندی شده و مختصات هر یک با اشاره به برخی نمایندگان آنها  ذکر شده است.

بخش پایانی نوشتار به مساله حقوق سیاسی انسان و مساله مشروعیت مردمی یا الهی حاکمان مسلمان پرداخته و به چهار دیدگاه -که چهارمی آن دیدگاهی نو است- اشاره کرده است.

مشهور میان فقهای شیعه آن است که شهرت موجب جبران شدن ضعف خبر می شود و در مقابل اعراض مشهور از خبری معتبر آن را بی اعتبار می کند.

اما مرحوم آیت الله خویی این نظر را مردود می داند و برای شهرت هیچ اعتباری قایل نیست. از نظر ایشان تنها خبر ثقه معتبر است و جز آن راهی برای اعتبار خبر وجود ندارد.

در مقابل، آیت الله بروجردی ره نظریه بدیعی را درباره معتبر بودن شهرت میان قدمای اصحاب ابراز کرده که در کتاب دراسات فی المکاسب المحرمه به صورت گویایی تبیین شده است.

این رساله بر اساس یافته های دو شخصیت بزرگ عرفانی علامه سید بحر العلوم و محمود کاشانی تنظیم شده است. بخش اول رساله برگرفته از رساله سیر و سلوک منسوب به فقیه برجسته و عارف واصل و کامل شیعه سید مهدی بحرالعلوم م 1212 قمری است، کسی که افتخار تشرف به محضر حضرت ولی عصر عج را یافته و به عالی ترین مراحل کمال علمی و معنوی میان فقهای شیعه دست یافته است. بخش دوم رساله نیز از کتاب مهم و برجسته عرفانی عزالدین محمود کاشانی بنام مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه برگرفته شده است؛ او از عرفای نامور قرن هشتم هجری م 735قمری بوده و در طریقت به سهروردیه گرایش دارد. کتاب او از بهترین کتبی است که در عرفان اسلامی به زبان فارسی نوشته شده است. وی با این که در زمره اهل سنت بوده ولی ولایت خالصانه به امیر مومنان ع در تمام کتاب او به چشم می خورد به طوری که هیچ گاه از آن حضرت جز با وصف «امیرالمومنین» یاد نمی کند.

در این نوشتار نکات تفسیری برجسته تفسیر پر ارج المیزان از آیه نخست تا آیه 160سوره بقره به صورتی ساده و گویا ارائه شده است. این نمونه برای معرفی روشی در استخراج نکات تفسیری المیزان عرضه شده است.

دریافت فایل کامل درس اندیشه اسلامی (2) 

دانشجویان محترم می توانند از فایل پیوست برای انتخاب موضوع  و محتوای کنفرانس استفاده کنند. با کلیک بر روی یکی از صدها موضوعی که در این فایل قرار دارد می توانید  مقالات مرتبط با موضوع  را در سایت porsejoo ببینید.